De Grown/Up

Over de kleine Little/One is inmiddels genoeg gepubliceerd zodat ik hierover niet verder zal uitwijden, alle verzamelde informatie vind je hier alwaar naast alle technische specs ook een review van hifi.nl te vinden is. Over de Grown/Up, het grotere broertje van de Little/One is nog niet zoveel geschreven omdat we druk zijn met de productie van beide modellen en we er eenvoudigweg nog niet aan toe gekomen waren om onze websites bij te werken. Bij deze dus een eerste opzetje.

Het plaatje toont het eerste Grown/Up prototype nog uitgevoerd met een 8 inch budget woofer voorzien van een polypropylene membraam. Deze is later vervangen door de Piratelogic 08S5-4 welke een betere aansluiting bood op de mid-hoog coaxiale driver. Ook zichtbaar is een little/one BH2D module welke gebruikt werd in combinatie met een passief scheidingsfilter voor het mid/hoog omdat de BMH3D module nog in ontwikkeling was.

Waarom een Grown/Up ?

De naam zegt het eigenlijk al, waar de Little/One met haar 17 bij 17 bij 24 cm vooral klein van afmetingen was is de Grown/Up met 24 bij 24 bij 35 cm niet alleen het grotere broertje, hij heeft ten opzichte van zijn kleinere zusje ook een aantal technische uitbreidingen gekregen met als doel een nog groter, dieper en breder geluidsbeeld neer te zetten als zijn kleine zusje. In het kort komt het erop neer dat waar de Little/One ophoudt de Grown/Up verder gaat, om een en ander in perspectief te zetten hierbij een poging om een redelijk technisch verhaal te vertalen in een voor iedereen begrijpelijk Nederlands.

Het plaatje toont het tweede Grown/Up prototype reeds uitgevoerd met de Piratelogic 08S5-4 woofer welke een betere aansluiting bood op de mid-hoog coaxiale driver. De plaatsing van de drivers is hier nog verticaal boven elkaar maar zal uiteindelijk net zoals de Little/One uit het lood plaatsvinden met een linker en rechter model tot gevolg.

10%

De Little/One blinkt uit in een voor haar afmetingen zeer volwassen geluid, door toepassing van slimme electronica wordt een laagweergave bereikt vergelijkbaar met die van vele malen grotere luidsprekers en de MK2 uitvoering deed daar nog een schepje bovenop door deze te combineren met een sterk verbeterde weergave van de midden en hoge tonen.

In vele gevallen bleek de Little/One instaat om het gewenste geluid te produceren zonder de daarbij over het algemeen behorende afmetingen en heeft ze succesvol haar weg gevonden naar een nog steeds stijgend aantal huiskamertjes.

De Little/One is ontworpen om op een geluidsniveau te werken waarop 90 % van de tijd naar geluisterd word, voor de overige 10% was er een DLP regeling ingebouwd om te voorkomen dat de woofer overbelast werd door een te grote excursie. In 90% van de gevallen werd de opgewekte geluidsdruk als ruim voldoende ervaren maar vooral in de wat grotere luisterruimtes was er sprake van een toenemende vraag naar de overige 10% en daarmee naar een model met meer druk, meer geluid, meer impact. De basis voor het ontwerp van een groter en meer volwassen model : de Grown/Up.

Het tweede Grown/Up prototype klaar voor de eerste luistertests.

2 of 3 weg ?

Een natuurkundige wetmatigheid stelt dat om een luidspreker meer geluid of druk te laten produceren deze instaat moet zijn om meer lucht te verplaatsen, om dit te bereiken zijn er twee mogelijkheden : enerzijds kan er gekozen worden voor meer vermogen om de luidspreker grotere uitslagen te laten maken, anderzijds kan men kiezen om een grotere luidspreker toe te passen. Er is overwogen om een zwaardere versterker in de Little/One te zetten maar dit idee is al snel verlaten omdat daarmee de vervorming zou toenemen en daarmee ten koste van de weergave kwaliteit zou gaan, dit omdat de Little/One een tweeweg systeem is waarbij de woofer naast de lage tonen ook een belangrijk deel van de midden tonen - het gebied van stemmen - voor haar rekening neemt.

Een technische oplossing in de vorm van de Purifi driver is daarbij overwogen maar omdat het benodigde versterker vermogen hiermee een factor 10 groter zou worden en daarmee de kostprijs beduidend hoger zou uitvallen is er gekozen voor een alternatief in de vorm van een drieweg systeem. Om tot meer druk te komen bij een minimaal gelijkblijvende geluidskwaliteit is er in de Grown/Up een grotere woofer toegepast, 8 ipv 5 inch van de Little/One en is deze ontlast van haar taak ook de middentonen te moeten weer geven door toepassing van een extra luidspreker speciaal voor het middengebied.

De Piratelogic 08S5-4 lange slag woofer wordt uitgerust met een StarBass 54 versnellingsopnemer, hier nog uitgevoerd met een onafgeschermde aansluiting welke in productie vervangen is door een afgeschermde kabel teneinde storingen door GSM signalen te verminderen.

Puntbron

Om een werkelijkheids weergave te benaderen wordt in de luidsprekertechnologie vaak een puntbron toegepast, een exacte uitleg voert te ver om hier tot in detail te bespreken maar in het kort komt het erop neer dat onze oren moeite hebben met het weergeven van minieme details verantwoordelijk voor diepte, plaatsing en afbeelding wanneer deze uit meerdere richtingen lijken te komen. Het is van belang dat de plaatsing van de bronnen voor het midden en hoge frequenties op 1 lijn en zoveel mogelijk op gelijke afstand tot het oor liggen.

Een groot voordeel van kleine weergevers zoals de Little/One is dat deze door haar afmetingen en plaatsing van de drivers het karakter van een puntbron zeer dicht benaderen, het verklaart ook waarom kleine LS3/5a weergevers na al die jaren nog steeds een trouwe schare fans heeft en ook dual concentric luidsprekers - waarbij zowel de bas als het midden en hoog door 1 luidspreker geproduceerd worden - zo populair zijn in kringen van high-end liefhebbers. Er is daarom bij het ontwerp van de Grown/Up gezocht naar een manier om het puntbron karakter van de Little/One te behouden welke gevonden is in de toepassing van een zogenaamde coaxiale weergever waarin de weergevers van de midden en hoge tonen gecombineerd zijn in 1 zogenaamde coaxiale driver. Dit principe is natuurlijk niet nieuw en wordt al sinds jaar en dag toegepast in onder andere de UniQ modellen van KEF.

De elektronica

Waar de Little/One een tweeweg systeem is met 2 aparte versterkers voor de woofer en tweeter is de Grown/Up uitgerust met 3 aparte versterkers, 1 voor de servo woofer, 1 voor de middentoner en 1 voor de tweeter van de coaxiale unit. Ook is de filtering uitgebreid met een extra kanaal voor de midden tonen en is het overname punt tussen de woofer en middentoner met een tweede orde LR afstemming is gelegd op 400hz en voor de middentoner en hoge tonen met een vierde orde LR op 4khz, mocht dit als abacadabra overkomen : deze termen zeggen iets over de verdeling van het geluid tussen de woofer, midden en hoge tonen luidsprekers waarbij gekozen is voor een zo gelijkmatig mogelijk verlopende verdeling met een minimalisatie van overname effecten. Het vermogen van de versterkers is geoptimaliseerd op de drivers en ruimschoots voldoende om het uiterste uit de gekozen behuizing te halen.

bestellen